Tag: Prosiectau natur

Postiwyd ar by

Map Natur Bro Ffestiniog

Mae GwyrddNi, mewn cydweithriad hefo Cwmni Bro Ffestiniog ac Y Dref Werdd, wedi comisiynu creu map unigryw sy’n amlygu deg o fannau cymunedol a natur arbennig ym Mro Ffestiniog.

Bydd y map hwn yn gwahodd trigolion ac ymwelwyr i archwilio’r lleoliadau hyn yn ddyfnach, gydag un ochr yn cynnwys dehongliadau artistig o bob gofod gan artist lleol, a’r ochr arall yn cynnig dehongliadau ysgrifenedig yn y disgrifiadau Cymraeg gan awdur lleol. Mae cyfieithiad Saesneg yn annog ymgysylltu â’r Gymraeg i gefnogi dysgu, defnyddio a phrofi’r Gymraeg a lle.

Nod y map yw cefnogi ac annog pobl i gysylltu â’u cymuned, dathlu a gwerthfawrogi eiliadau o fyd natur.

Mae’n ffordd newydd o brofi Bro Ffestiniog – boed yn artist, yn chwilfrydig am fyd natur, neu am iaith.

Cadwch lygad am ei lansiad, teithiau cymunedol a digwyddiadau yn y mannau natur trefol/gwledig hyn.

Cysylltwch â ffestiniog@gwyrddni.cymru i ddarganfod mwy!

Postiwyd ar by

Mapio Dyffryn Ogwen

Yng Nghynllun Gweithredu Hinsawdd Dyffryn Ogwen, mae’r gymuned wedi nodi eu bod eisiau:

“Map ar y wê i hyrwyddo prosiectau amgylcheddol lleol i unigolion, busnesau a sefydliadau lleol, a thwristiaid, hefo tudalen sy’n dangos gweithgaredd amgylcheddol cwmniau lleol.”

Syniad y map/gwefan yma ydi y byddai unrhyw un yn gallu cyfrannu yn syml, hefo linciau i lwybrau cerdded lleol, llefydd o arwyddocad naturiol, a phrosiectau amgylcheddol.

Mae’r syniad yn dechrau dod yn fyw rŵan drwy weithio ar y cyd hefo Wild Resources. Mae grant gan Partneriaeth Natur Gwynedd am ariannu’r dechnoleg y tu ôl i greu map rhyngweithiol a fydd yn cynnwys llefydd o bwysigrwydd amgylcheddol a diwyllianol yn Nyffryn Ogwen, gyda haenau yn dangos llwybrau cerdded, safleoedd natur ayyb.

Bydd pobl yn gallu cyfrannu at y mapio gan gynnwys eu hoff goeden, llefydd arbennig iddyn nhw neu luniau o’r pethau maent yn eu ffeindio. Gall busnesau cynaliadwy a phrosiectau amgylcheddol lleol hefyd gael eu cynnwys ar y map.

Bydd y straeon gwerin leol sydd wedi eu dal gan brosiect Lleisiau Lleol (Partneriaeth Ogwen) wedi eu lincio yn ôl i’r map.

I ddarganfod mwy am y prosiect neu i fod yn rhan ohono, cysylltwch hefo chris@ogwen.org

Postiwyd ar by

Clirio Jac-y-Neidiwr

Mae Jac y Neidiwr yn rhywogaeth ymledol eang ym Mhrydain. Mae’n niweidiol iawn, yn achosi erydiad i lannau afonydd, ac yn ffurfio clystyrau trwchus sy’n cynyddu’r tebygolrwydd o lifogydd ac yn lleihau neu’n atal planhigion brodorol, yn ogystal ag effeithio’n negyddol ar fioamrywiaeth arall.

Mae’n cystadlu yn erbyn planhigion brodorol, gan dynnu sylw peillwyr oddi wrthynt. Mae Jac y Neidiwr yn cynhyrchu a gwasgaru hadau yn egnïol iawn, sy’n ei wneud yn ymledol iawn.

Un o syniadau o Gynllun Gweithredu Hinsawdd Dyffryn Peris oedd “Cychwyn mapio y rhywogaethau ymledol (e.e. Jac y Neidiwr) a phwy sy’n gwneud be’ amdanyn nhw yn barod.

Roedd hyn yn ran o grŵp ehanach Dŵr a Thir, sydd hefo’r nodau canlynol:

  • Cynyddu gwybodaeth am beth sydd yma yn barod gan adnabod a mapio cynefinoedd, bioamrywiaeth a rhywogaethau ymledol i arwain ein hymagwedd.
  • Cymryd ymagwedd lle wrth le, osgoi ‘datrysiadau blanced’ a gweithio gyda thirfeddianwyr i greu clytwaith o ymatebion addas i le.
  • Cefnogi llewyrch cynefinoedd, rhywogaethau o blanhigion, coed ac anifeiliaid yn y llefydd cywir ar gyfer bioamrywiaeth, rheoli llifogydd a chynhyrchu bwyd.

Yr Ateb?

Mae’r Jac-y-Neidiwr yn cael ei fapio hefo’r app “INSS Mapper”, arweinwyr cymunedol yn cael eu hyfforddi a rydym a trefnu dyddiau ‘tynnu’ rheolaidd dros y gwanwyn a’r haf bob blwyddyn.

Rydym wedi bod yn gweithio hefo tirfeddianwyr, y gymunedol ac ysgolion Nyffryn Peris i weithio tuag at y nodau yma. Mae ymdrechion gwirfoddol yn canolbwyntio ar fanau uchel ger Afon Hwch ac Afon Caledffrwd i ddechrau a gweithio i lawr o’r mannau hynny.

Yn Ebrill 2024, trefnwyd hyfforddiant Clirio Jac-y-Neidiwr hefo Cymdeithas Eryri i 9 o bobl gael dysgu sut i arwain grwpiau clirio yn ddiogel ac yn effeithiol.

Dyma fideo o Fehefin 2024 gyda phlant Ysgol Dolbadarn, Llanberis a lenwodd 4 sach tunnell o Jac-y-Neidiwr!

Eisiau bod yn rhan o hyn? Cysylltwch hefo Lowri ar peris@gwyrddni.cymru

Postiwyd ar by

Mapio Mwsog

Yn ogystal â cheisio annog pobl i arafu a sylwi ar y byd naturiol o’u cwmpas, nod prosiectau Mapio Mwsog yw cofnodi a storio gwybodaeth am fwsoglau a llysiau’r afu yn Nyffryn Ogwen. Bydd hyn yn helpu i ddarparu llinell sylfaen ar gyfer monitro yn y dyfodol ac i olrhain newidiadau dros amser, gan ddarparu mewnwelediad gwerthfawr i iechyd a gwytnwch yr ecosystem.

Wedi’i lansio’n swyddogol ar Hydref 21ain, 2023, Diwrnod Cenedlaethol Mwsogl, dechreuodd y prosiect Mapio Mwsog gyda thaith mwsogl ym Methesda. Wedi’i harwain gan Emily Meillieur a’i chefnogi gan Alys Wardle, Emily Farrell, a Catharine Moss, denodd y daith 35 o gyfranogwyr eiddgar. Ni cawsant eu rhwystro gan y glaw, a treulion amser yn astudio’r amrywiaeth gyfoethog o fryoffytau (sy’n cynnwys mwsogl, llysiau’r afu a llysiau’r afu deiliog) yn tyfu ar goed, creigiau, a waliau.

Yn dilyn lansiad y prosiect, mae’r tîm Mapio Mwsog wedi bod yn mynd â phobl ar deithiau cerdded mwsogl rheolaidd i astudio’r mwsoglau yn y dyffryn, yn ogystal â threfnu diwrnodau celf lle mae oedolion a phlant yn casglu samplau o fwsogl a’u defnyddio i ysbrydoli barddoniaeth a chelf yn seiliedig ar beth maent yn gweld ac yn teimlo.

Gan ddechrau gyda naw pwynt penodol yn Nyffryn Ogwen, bydd tîm Mapio Mwsog yn cofnodi ac yn arolygu mwsoglau a llysiau’r afu – gyda lensys llaw, microsgopau a’r llygad noeth. Bydd Partneriaeth Ogwen a GwyrddNi yn cefnogi a hyrwyddo’r prosiect ochr yn ochr â’r tîm mwsogl. 

Os ydych chi eisiau gwybod mwy am y prosiect Mapio Mwsog, i gymryd rhan neu i ymuno â thaith mwsog, cysylltwch â Chris, Hwylusydd Cymunedol GwyrddNi Dyffryn Ogwen (chris@ogwen.org).